نام فایل : پلاسم-گياهي

فرمت : .doc

تعداد صفحه/اسلاید : 23

حجم : 329 کیلوبایت

بررسي منابع
1-2- منابع ژنتيكي يا ژرم پلاسم گياهي
:
منبع ژنتيكي در مفهوم عام عبارتست ازتنوع ژنتيكي در هر موجود بيولوژيكي و در دنياي گياهي عبارتست از تنوع ژنتيكي موجود در گياهان زراعي اهلي و گونه هاي وحشي وابسته به آنها . انواع منابع تنوع ژنتيكي عبارتند از گونه هاي وحشي ، واريته‌هاي بومي ، اشكال ابتدائي گياهان زراعي در مراكز تنوع اوليه آنها ، گياهان مهاجرت كرده به مراكز ثانويه كه ممكن است تنوع آنها در اين مراكز زيادتر باشد و بالاخره واريته‌هاي زراعي (8) .
از بين رفتن ذخاير توراثي يا ژرم پلاسم گياهي را فرسايش ژنتيكي مي نامند . عواملي كه باعث فرسايش ژنتيكي ميگردند عبارتند از :
1-استفاده از واريته‌هاي پر محصول و اصلاح شده يكنواخت بجاي واريته‌هاي بومي .
2-اعمال روشهاي مدرن زراعي ، مانند استفاده از سموم علف‌كش به صورت وسيع براي از بين بردن علفهاي هرز يعني اجداد و خويشاوندان گياهان زراعي .
3-ايجاد مراتع ، چراگاهها و مزارع يكنواخت .
4-رشد شهرها ، راهها و مراكز صنعتي .
براي جلوگيري و پيشگيري از فرسايش ژنتيكي مي توان اعمال زير را انجام داد :
1-كشف و جمع‌آوري و نگهداري و ذخيره ژرم پلاسم
2- ارزيابي ژرم پلاسم
3-استفاده از ژرم پلاسم (8)
1-1-2- لزوم ارزيابي ژرم پلاسم :
ارزيابي به معناي وسيع كلمه عبارتست از تشريح و توصيف مواد گياهي موجود در كلكسيون ها يا بانك هاي ژن . پتانسيل ژنتيكي ژرم پلاسمي كه در حال حاضر در دسترس اصلاحگران است تنها در صورتي مي تواند به طور كامل مورد استفاده قرار گيرد كه ارزيابي سيستماتيك براي صفات مهم گياهي از قبيل صفات مورفولوژيكي ، فيزيولوژيكي ، ژنتيكي و پاتولوژيكي انجام گيرد و صفات مذكور بعد از ارزيابي ، به عنوان شناسنامه هر گياه يادداشت شوند . ارزيابي موجب شناخت هر چه بيشتر و دقيق‌تر پتانسيل ذخاير توارثي گرديده و امكان بهره‌گيري واقعي از اين منابع را فراهم مي سازد و بانك ژن بدون ارزيابي مواد ، شباهت به انبار بذري دارد كه نمي‌توان از محتويات آن استفاده نمود (8) .
2-1-2- تنوع ژنتيكي و ضرورت شناخت آن :
يكي از پيامدهاي اجتناب ناپذير كشاورزي نوين كه مبتني بر استفاده از واريته‌هاي اصلاح شده با حداكثر عملكرد و كيفيت قابل قبول مي باشد كاهش تنوع ذخاير ژنتيكي بوده است . اگر چه تخمين اين كاهش تنوع ژنتيكي مشكل و يا غير ممكن مي نمايد . اما در اينكه تعداد بسياري از ژن هاي مفيد از دست رفته اند و ذخاير ژنتيكي با سرعت فزاينده‌اي كاهش يافته‌اند و محصولات زراعي عمده در معرض تهديد روزافزون شرايط محيط نا مناسب و تنشهاي زيستي و غير زيستي قرار گرفته اند ،ترديدي نيست . بنابراين امروزه آگاهي از تنوع ژنتيكي و مديريت منابع ژنتيكي به عنوان اجزاء مهم پروژه هاي اصلاح نباتات تلقي مي گردند (نقل از 6 ) .
مديريت تنوع طبيعي موجود در ارقام اهلي و خويشاوندان وحشي يك گونه گياهي در انجام يك برنامه موثر به منظور اصلاح گياه زراعي بسيار مهم است . زيرا يكنواختي ژنتيكي در گياهان زراعي نامطلوب مي باشد چون گياهاني توليد مي شوند كه نسبت به اپيدمي ها و متغيرهاي محيطي آسيب پذيرند و اين باعث كاهش عملكرد مي شود . بسياري از خويشاوندان وحشي گياهان زراعي حاوي ژن هايي مي باشند كه باعث ايجاد مقاومت به استرس هاي غير زنده مانند خشكي ، سرما و شوري مي شوند بنابراين مي توان اين ژنها را به ارقام تجاري منتقل كرد واز كاهش شديد عملكرد جلوگيري نمود . گام اول در اصلاح خصوصيات گياهي ، درك از ساختار كلكسيون ژرم پلاسم مي باشد كه اين موضوع به نوبه خود نمونه گيري سيستماتيك ژرم پلاسم را براي مقاصد اصلاحي و حفاظتي امكان پذير مي‌سازد (نقل از6 ) .
تنوع ارقام گياهان زراعي كه در بانك هاي ژن نگهداري مي شوند طي هزاران سال ايجاد شده و در طبيعت پايدار باقي مانده است و تنوع طبيعي به لحاظ پايداري ، دارا بودن فرمها و ژن هاي مطلوب و اقتصادي تر بودن به تنوع مصنوعي برتري دارد بهبود مقاومت يا تحمل به تنش هاي زيستي و غير زيستي, مقاومت به آفات و امراض و غيره از اهداف اصلي اصلاح نباتات به شمار مي رود . تنوع ژنتيكي در گونه هاي گياهي و خويشاوندان وحشي آنها نقش اساسي در اصلاح موفقيت آميز ارقام زراعي كه از مقاومت پايدار به تنش هاي زيستي و غير زيستي برخوردار هستند ايفا مي كند (9) .
برآورد تنوع ژنتيكي در موارد زيرضرورت دارد :
1- بررسي امكان انجام عمل اصلاحي بر روي صفت مورد نظر
2- انتخاب روش اصلاحي مناسب در صورت زياد بودن واريانس ژنتيكي در جامعه
3- تخمين وراثت پذيري
4- برآورد بازده ژنتيكي يا پيشبرد ژنتيكي
5- محاسبه همبستگي ژنتيكي بين صفات مختلف و ماركرهاي بيوشيميايي يا مولكولي
...